Ge\u00e7en y\u0131l\u0131n sonunda T\u00fcrk Konseyi temelinde T\u00fcrk Devletleri Te\u015fkilat\u0131\u2019n\u0131n kurulmas\u0131, d\u00fcnya jeopolitik d\u00fczeninde yeni bir durum yaratt\u0131. Avrasya\u2019da yeni bir g\u00fc\u00e7 merkezinin kurulmas\u0131, \u00f6zellikle bu g\u00fc\u00e7 merkezinin y\u00fczlerce y\u0131ld\u0131r b\u00f6lgede s\u00f6z sahibi olan T\u00fcrklerin elinde olmas\u0131, T\u00fcrk d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131n ciddi \u015fekilde rahats\u0131z olmas\u0131na neden oldu. O zaman bile T\u00fcrk Devletleri Te\u015fkilat\u0131\u2019n\u0131n kurulmas\u0131na kar\u015f\u0131 sinsi planlar yap\u0131laca\u011f\u0131 san\u0131l\u0131yordu. Bir s\u00fcre \u00f6nce karde\u015f T\u00fcrkiye\u2019deki ulusal para krizi ve Fransa gibi bir \u00fclkeden bir cumhurba\u015fkan\u0131 aday\u0131n\u0131n ayr\u0131l\u0131k\u00e7\u0131 Ermeni rejimine a\u00e7\u0131k deste\u011fi bu plan\u0131n bir par\u00e7as\u0131 say\u0131labilir. Ama \u015fimdi karde\u015f Kazakistan\u2019da ya\u015fananlar daha sinsi ve d\u00fc\u015fmanca bir plan\u0131 g\u00f6steriyor.<\/p>\n\n\n\n
Kazakistan\u2019\u0131n daha ciddi bir hedef olarak se\u00e7ilmesi tesad\u00fcf de\u011fil. Kazakistan\u2019daki T\u00fcrkistan \u015fehri art\u0131k T\u00fcrk Devletleri Te\u015fkilat\u0131\u2019n\u0131n k\u00fclt\u00fcr merkezi olarak kabul ediliyor. T\u00fcrk Devletleri \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019n\u00fcn ortak a\u00e7\u0131klamas\u0131nda, Kazakistan\u2019\u0131n ilk Cumhurba\u015fkan\u0131 Nursultan Nazarbayev\u2019in ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 \u201cT\u00fcrk Vizyonu 2040\u201d kavram\u0131n\u0131n stratejik bir belge oldu\u011fu belirtiliyor. Bu belge, T\u00fcrk devletlerinin ortak \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmek i\u00e7in t\u00fcm alanlarda i\u015fbirli\u011fi \u00f6nceliklerini i\u00e7ermektedir. S\u00fcrecin uzun vadede s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir olmas\u0131 i\u00e7in \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131llara ge\u00e7i\u015f i\u00e7in \u00f6nemli olan orta vadeli bir stratejik plan\u0131n geli\u015ftirilmesi \u00f6nem arz etmektedir. B\u00f6ylece Kazakistan\u2019daki ayaklanmalar \u00f6zel bir senaryoya dayan\u0131yor ve as\u0131l hedef T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Unutulmamal\u0131d\u0131r ki, Kazakistan\u2019da artan gaz fiyatlar\u0131na y\u00f6nelik protestolar\u0131n ard\u0131ndan ba\u015fka taleplerde bulunuldu ve bunlar\u0131n tamam\u0131na yak\u0131n\u0131 h\u00fck\u00fcmet taraf\u0131ndan kar\u015f\u0131land\u0131. Ayr\u0131ca h\u00fck\u00fcmet istifa etti ve durumu normalle\u015ftirmek i\u00e7in at\u0131lmas\u0131 gereken baz\u0131 ad\u0131mlar protestoculara a\u00e7\u0131kland\u0131. Ancak ola\u011fan\u00fcst\u00fc hal ve soka\u011fa \u00e7\u0131kma yasa\u011f\u0131na ra\u011fmen protestocular \u00fclkenin \u00e7e\u015fitli \u015fehirlerinde yasa d\u0131\u015f\u0131 eylemlere devam etti. Bug\u00fcn Alma-Ata, \u00c7imkent, Aktau, Nur-Sultan, Akt\u00f6be ve di\u011ferlerinde. polis ve itfaiye ara\u00e7lar\u0131, \u015fehirlerde yak\u0131lan di\u011fer te\u00e7hizatlar, \u015fehrin sokaklar\u0131na in\u015fa edilen \u00e7e\u015fitli binalar vb. Topraklar\u0131n tahribi \u2013 t\u00fcm bunlar, do\u011frudan vergi m\u00fckellefi olan Kazakistan vatanda\u015flar\u0131 olan Kazak halk\u0131n\u0131n meyveleridir. Ve t\u00fcm bunlar\u0131 yak\u0131p yok edenler varsa, \u00f6ncelikle s\u0131radan insanlar\u0131n \u00f6dedi\u011fi vergileri hedef al\u0131yorlar. Yar\u0131n y\u0131k\u0131lan ve yak\u0131lan her \u015fey restore edilmeli ve elbette vergi m\u00fckelleflerinin devlet b\u00fct\u00e7esine yapt\u0131\u011f\u0131 katk\u0131larla \u00f6denecek. Ba\u015fka bir deyi\u015fle, i\u015fler nas\u0131l geli\u015firse geli\u015fsin, Kazakistan devleti \u00e7ifte ekonomik zarar g\u00f6rd\u00fc.<\/p>\n\n\n\n
Meydana gelen olaylarda akla gelen ilk \u015fey, \u015f\u00fcphesiz ki s\u00fcre\u00e7ler \u00fczerindeki d\u0131\u015f etkilerdir. \u00c7\u00fcnk\u00fc b\u00f6lgemizdeki bir\u00e7ok yabanc\u0131 g\u00fcc\u00fcn kirli \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n durdu\u011fu bir s\u0131r de\u011fil. Bat\u0131, Kuzey vb. G\u00fc\u00e7ler, siyasi \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 g\u00fcvence alt\u0131na almak i\u00e7in en \u00e7irkin oyunlar\u0131n\u0131 kullanmaya haz\u0131r. Rusya, \u00c7in ve Bat\u0131 akla geliyor. \u201cRusya bu olaylar\u0131 Kazakistan\u2019a girmek i\u00e7in d\u00fczenledi\u201d g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc hi\u00e7 do\u011fru de\u011fil \u00e7\u00fcnk\u00fc Rusya zaten Kazakistan\u2019dayd\u0131 ve iki \u00fclke aras\u0131nda herhangi bir anla\u015fmazl\u0131k yoktu. Kazak h\u00fck\u00fcmetinin son y\u0131llarda ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi reformlar\u0131n, T\u00fcrkiye ile yak\u0131nla\u015fma politikas\u0131n\u0131n, T\u00fcrk Devletleri Te\u015fkilat\u0131\u2019n\u0131n dinamik faaliyetinin, ulusal k\u00f6klere d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcn, devlet d\u00fczeyinde T\u00fcrk ulusal kimli\u011finin te\u015fvik edilmesinin rahats\u0131z edici oldu\u011fu do\u011frudur. Rusya Devlet Ba\u015fkan\u0131 Vladimir Putin\u2019in bir konu\u015fmas\u0131nda Kazakistan\u2019a at\u0131fta bulunarak Sovyet sonras\u0131 \u00fclkeleri \u201cyar\u0131 devletler\u201d olarak adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmek gerekir. Ancak bu memnuniyetsizlik g\u00fcncel olaylara yol a\u00e7acak d\u00fczeyde de\u011fildir. Rusya ise hi\u00e7bir yerde devrim \u00f6rg\u00fctlemez, b\u00f6yle bir modeli yoktur, rejimlerin halk hareketlerinin bir sonucu olarak devrilmesinden nefret eder ve bu t\u00fcr s\u00fcre\u00e7leri \u00f6zellikle Sovyet sonras\u0131 alanda \u00e7\u0131karlar\u0131 i\u00e7in ciddi bir tehdit olarak g\u00f6r\u00fcr. Ayr\u0131ca Kazakistan\u2019daki olaylar\u0131n t\u0131rmanmas\u0131n\u0131 \u00e7\u0131karlar\u0131na y\u00f6nelik bir tehdit olarak nitelendirdi ve \u015fimdi bunu \u00f6nlemek ve yerel rejimi korumak i\u00e7in oraya bir askeri birlik g\u00f6nderiyor. Sonu\u00e7 bir organizat\u00f6r olmamas\u0131na ra\u011fmen, Rusya s\u00fcre\u00e7ten faydalan\u0131yor ve Kazakistan\u2019da askeri bir g\u00fc\u00e7 konu\u015fland\u0131rmay\u0131 ba\u015far\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
Bat\u0131\u2019n\u0131n Kazakistan ve Beyaz Rusya\u2019y\u0131 Rusya\u2019dan koparmak gibi bir politikas\u0131 (niyeti) yok, ancak Ukrayna konusundaki mevcut \u00e7at\u0131\u015fmada, Kazakistan gibi bir Rus kalesini ele ge\u00e7irme niyetinde olabilir. Bug\u00fcn Kazakistan\u2019da ya\u015fananlar\u0131n Arap Bahar\u0131 projesindeki protestolara nitelik ve bi\u00e7im olarak benzemesi bu iddiay\u0131 peki\u015ftiriyor. Ayn\u0131 zamanda Kazakistan dahil jeopolitik alanda Bat\u0131 ile gizli i\u015fbirli\u011fi yapan Taliban\u2019\u0131n Afganistan\u2019da iktidarda oldu\u011fu da g\u00f6zden ka\u00e7\u0131r\u0131lmamal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc silahlar zaten Kazakistan\u2019daki isyanc\u0131lar\u0131n elinde g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n
Ancak bu veya di\u011fer d\u0131\u015f etkenlere ra\u011fmen, ya\u015fananlarda ana fakt\u00f6r\u00fcn Kazakistan halk\u0131 oldu\u011fu bir s\u0131r de\u011fil. Halk sab\u0131rl\u0131 olmal\u0131 ve devletine sahip \u00e7\u0131karak kaosa girmemelidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc olaylar olumsuz bir senaryoda geli\u015febilir, hatta toprak kayb\u0131na kadar. Kazakistan kaosa s\u00fcr\u00fcklenirse \u00fclke ekonomisi \u00e7\u00f6ker. \u00dclkede siyasi bir kriz olacak. Medeni Kazakistan devleti \u00f6yle bir u\u00e7uruma d\u00fc\u015fecek ki ondan kurtulmas\u0131 on y\u0131llar alacak. Bu t\u00fcr oyunlar\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ebilmek i\u00e7in, sadece Kazak halk\u0131n\u0131n en b\u00fcy\u00fck o\u011flu ve \u015fimdi Kazakistan\u2019\u0131n lideri olan Nursultan Nazarbayev\u2019in \u00fclkeyi par\u00e7alanmadan, ayr\u0131l\u0131k\u00e7\u0131 e\u011filimlerden ve radikal dini hareketlerden korudu\u011fu ve ard\u0131ndan geli\u015ftirdi\u011fi ak\u0131ldan hareket edilmelidir. T\u00fcrk Devlet\u2019leri Kazakistan\u2019daki olaylara sessiz kalmamal\u0131 ve olaylar\u0131n kontrol alt\u0131na al\u0131nmas\u0131n\u0131 desteklemelidir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Ge\u00e7en y\u0131l\u0131n sonunda T\u00fcrk Konseyi temelinde T\u00fcrk Devletleri Te\u015fkilat\u0131\u2019n\u0131n kurulmas\u0131, d\u00fcnya jeopolitik d\u00fczeninde yeni bir durum yaratt\u0131. Avrasya\u2019da yeni bir g\u00fc\u00e7 merkezinin kurulmas\u0131, \u00f6zellikle bu g\u00fc\u00e7 merkezinin y\u00fczlerce y\u0131ld\u0131r b\u00f6lgede s\u00f6z sahibi olan T\u00fcrklerin elinde olmas\u0131, T\u00fcrk d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131n ciddi \u015fekilde rahats\u0131z olmas\u0131na neden oldu. O zaman bile T\u00fcrk Devletleri Te\u015fkilat\u0131\u2019n\u0131n kurulmas\u0131na kar\u015f\u0131 sinsi planlar yap\u0131laca\u011f\u0131 …<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1060,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-1059","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-gundem"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/boyukmillet.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1059","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/boyukmillet.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/boyukmillet.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/boyukmillet.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/boyukmillet.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1059"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/boyukmillet.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1059\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/boyukmillet.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1060"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/boyukmillet.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1059"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/boyukmillet.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1059"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/boyukmillet.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1059"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}