Evet sevgili okurlar, Kafkas co\u011frafyas\u0131 hem Orta Do\u011fu projelerinin hem de \u00c7in\u2013Avrupa \u0130pek Yolu g\u00fczerg\u00e2h\u0131n\u0131n en \u00f6nemli ayaklar\u0131ndan biridir. Bu alan\u0131 kontrol alt\u0131nda tutmak, tarih boyunca b\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7lerin \u00f6ncelikli hedeflerinden biri olmu\u015ftur. Nitekim bizler, bu m\u00fccadelenin en somut \u00f6rneklerinden biri olan T\u00fcrkmen\u00e7ay Anla\u015fmas\u0131 ile b\u00f6lgenin nas\u0131l payla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve kontrol alt\u0131na al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyoruz.<\/p>\n\n\n\n
G\u00fcn\u00fcm\u00fcze geldi\u011fimizde ise, de\u011fi\u015fen \u015fartlara ra\u011fmen bu m\u00fccadelenin sona ermedi\u011fini, sadece \u015fekil de\u011fi\u015ftirdi\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz. Zengezur Koridoru tart\u0131\u015fmalar\u0131 ve Bak\u00fc\u2013Tiflis\u2013Kars demiryolu hatt\u0131, bug\u00fcn Avrupa ile ABD\u2019nin b\u00f6lgeye y\u00f6nelik stratejik yakla\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde ortaya koymaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Malum, y\u00fcz y\u0131l\u0131 a\u015fan bir gerilim ve d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131n sona erdirilmesi, T\u00fcrkiye\u2013Ermenistan\u2013Azerbaycan hatt\u0131nda s\u0131n\u0131rlar\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131 ve b\u00f6lgede bar\u0131\u015f r\u00fczg\u00e2rlar\u0131n\u0131n esmesi y\u00f6n\u00fcnde bir beklenti olu\u015fmu\u015ftu. \u00d6zellikle Ermenistan se\u00e7imleri \u00f6ncesinde ve Say\u0131n Pa\u015finyan\u2019\u0131n yeniden y\u00f6netimi \u00fcstlendi\u011fi bir d\u00f6nemde, daha \u0131l\u0131ml\u0131 bir atmosferin olu\u015ftu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcyordu.<\/p>\n\n\n\n
Ancak tam da bu s\u00fcre\u00e7te, geli\u015fen baz\u0131 olaylar t\u00fcm dengelerin yeniden sorgulanmas\u0131na neden oldu.<\/p>\n\n\n\n
Birka\u00e7 g\u00fcn \u00f6nce \u0130stanbul\u2019da T\u00fcrkiye, Azerbaycan ve G\u00fcrcistan D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanlar\u0131n\u0131n kat\u0131l\u0131m\u0131yla \u00fc\u00e7l\u00fc bir toplant\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirildi. Bu toplant\u0131 dikkat \u00e7ekici bir ger\u00e7e\u011fi yeniden g\u00fcndeme ta\u015f\u0131d\u0131: Kafkasya\u2019n\u0131n \u00f6nemli akt\u00f6rlerinden biri olan Ermenistan bu masada yer alm\u0131yordu.<\/p>\n\n\n\n
Bu durum do\u011fal olarak \u015fu soruyu beraberinde getiriyor:
Ermenistan bu toplant\u0131ya neden davet edilmedi?
Ya da daha geni\u015f bir \u00e7er\u00e7evede soracak olursak; Kafkas co\u011frafyas\u0131nda Ermenistan neden bu t\u00fcr mekanizmalar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda kalmaktad\u0131r?<\/p>\n\n\n\n
\u0130stanbul\u2019da 8 Haziran\u2019da ger\u00e7ekle\u015ftirilen bu \u00fc\u00e7l\u00fc zirve, yaln\u0131zca bir diplomatik bulu\u015fma de\u011fil, ayn\u0131 zamanda b\u00f6lgesel dengelere ili\u015fkin \u00f6nemli mesajlar i\u00e7ermektedir.<\/p>\n\n\n\n
Bug\u00fcn Kafkasya\u2019da ya\u015fanan geli\u015fmelere bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, yaln\u0131zca b\u00f6lgesel bir rekabetten de\u011fil, ayn\u0131 zamanda k\u00fcresel akt\u00f6rlerin farkl\u0131 stratejik yakla\u015f\u0131mlar\u0131ndan s\u00f6z etmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. ABD\u2019nin b\u00f6lgedeki ula\u015f\u0131m hatlar\u0131na olan ilgisi ile Avrupa\u2019n\u0131n enerji g\u00fcvenli\u011fi aray\u0131\u015f\u0131, zaman zaman farkl\u0131 g\u00fczerg\u00e2hlar\u0131n \u00f6n plana \u00e7\u0131kmas\u0131na neden olmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Zengezur Koridoru \u00fczerine y\u00fcr\u00fct\u00fclen tart\u0131\u015fmalar, bu rekabetin en hassas ba\u015fl\u0131klar\u0131ndan biri haline gelmi\u015ftir. ABD\u2019nin bu koridor \u00fczerinde etkin rol \u00fcstlenebilece\u011fine dair de\u011ferlendirmeler yap\u0131l\u0131rken, Avrupa cephesi de kendi enerji ve ticaret g\u00fcvenli\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan alternatif hatlar aray\u0131\u015f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmektedir.<\/p>\n\n\n\n
Bu noktada Bak\u00fc\u2013Tiflis\u2013Kars demiryolu hatt\u0131, Avrupa a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli bir alternatif olarak \u00f6ne \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Son d\u00f6nemde ABD ile Avrupa aras\u0131nda ya\u015fanan stratejik g\u00f6r\u00fc\u015f ayr\u0131l\u0131klar\u0131, Avrupa\u2019n\u0131n b\u00f6lgeye y\u00f6nelik yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 daha temkinli hale getirmi\u015ftir. Bu durum, Avrupa\u2019n\u0131n kendi kontrol edebilece\u011fi veya daha g\u00fcvenilir g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc hatlara y\u00f6nelmesine neden olmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Bu geli\u015fmeler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda \u0130stanbul\u2019daki \u00fc\u00e7l\u00fc toplant\u0131y\u0131 yeniden de\u011ferlendirdi\u011fimizde, T\u00fcrkiye\u2019nin bu denklemde verdi\u011fi mesaj daha net anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
T\u00fcrkiye, bu toplant\u0131 ile Kafkasya\u2019daki ula\u015f\u0131m ve enerji hatlar\u0131n\u0131n kendi d\u0131\u015f\u0131nda \u015fekillenemeyece\u011fini a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde ortaya koymu\u015ftur. Ba\u015fka bir ifadeyle, T\u00fcrkiye, b\u00f6lgedeki jeopolitik denklemin vazge\u00e7ilmez bir par\u00e7as\u0131 oldu\u011funu bir kez daha g\u00f6stermi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n
Kafkasya\u2019da art\u0131k mesele sadece s\u0131n\u0131rlar de\u011fil, hangi yolun kimin kontrol\u00fcnde olaca\u011f\u0131 meselesidir.<\/p>\n\n\n\n
Azerbaycan ise bu denklemin en kritik akt\u00f6rlerinden biri olarak \u00f6ne \u00e7\u0131kmakta. Yer alt\u0131 ve yer \u00fcst\u00fc kaynaklar\u0131, enerji hatlar\u0131 \u00fczerindeki rol\u00fc ve T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131 ile kurdu\u011fu ba\u011flant\u0131 sayesinde, b\u00f6lgesel g\u00fc\u00e7 dengelerinde belirleyici bir konuma sahip oldu\u011fu kesindir.<\/p>\n\n\n\n
Burada bir parantez a\u00e7mak isterim. 2024 y\u0131l\u0131nda, uzun y\u0131llar diaspora ve diplomatik \u00e7evrelerde edindi\u011fim tecr\u00fcbeye dayanarak Azerbaycan Cumhurba\u015fkan\u0131 Say\u0131n \u0130lham Aliyev\u2019e bir mektup yazm\u0131\u015ft\u0131m.<\/strong><\/em> ( Ancak malum dur ki, \u0130lham Aliyeve Mektupla ula\u015fman\u0131z veya ona bir bilgi ula\u015ft\u0131rman\u0131z m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir)<\/em><\/p>\n\n\n\n Bu mektupta, Kafkasya\u2019da ya\u015fanabilecek geli\u015fmeleri ve Azerbaycan\u2019\u0131n bu yeni jeopolitik dengede \u00fcstlenebilece\u011fi rol\u00fc de\u011ferlendirmi\u015ftim.<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n \u00d6zellikle Azerbaycan\u2019\u0131n, ileride olu\u015fabilecek b\u00f6lgesel bir birlik yap\u0131s\u0131nda \u201cb\u00f6lgenin Br\u00fckseli\u201d olabilecek potansiyele sahip oldu\u011funu vurgulam\u0131\u015ft\u0131m. Ancak bu t\u00fcr g\u00f6r\u00fc\u015flerin karar vericilere ula\u015fmas\u0131n\u0131n her zaman m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da biliyoruz.<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n Bug\u00fcn gelinen noktada Avrupa Birli\u011fi\u2019nin Ermenistan ile ili\u015fkilerini art\u0131rd\u0131\u011f\u0131 ve Erivan \u00fczerinden b\u00f6lgeye daha fazla n\u00fcfuz etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fclmektedir. Bu durum, Kafkasya\u2019da yeni bir denge aray\u0131\u015f\u0131n\u0131n ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlam\u0131na gelir.<\/p>\n\n\n\n Peki bundan sonra ne olacak? Bug\u00fcn kar\u015f\u0131m\u0131zda iki farkl\u0131 senaryo bulunmaktad\u0131r. Bir yanda Avrupa Birli\u011fi\u2019nin deste\u011fiyle \u00f6ne \u00e7\u0131kar\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan Erivan, di\u011fer yanda enerji, ula\u015f\u0131m ve ekonomik g\u00fcc\u00fcyle sahada a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 hissettiren Bak\u00fc.<\/p>\n\n\n\n E\u011fer s\u00fcre\u00e7 Avrupa eksenli ilerlerse, Erivan diplomatik ve siyasi bir merkez haline gelebilir. Ancak ekonomik ve jeopolitik ger\u00e7ekler belirleyici olmaya devam ederse, bana g\u00f6reBak\u00fc\u2019n\u00fcn b\u00f6lgenin ana merkezi olma ihtimali \u00e7ok daha g\u00fc\u00e7l\u00fc duruyor.<\/p>\n\n\n\n \u00c7\u00fcnk\u00fc unutulmamal\u0131d\u0131r ki, diplomasi masa kurar; Kafkasya\u2019n\u0131n gelece\u011fini art\u0131k haritalar de\u011fil, hangi ba\u015fkentin merkez olaca\u011f\u0131 belirleyecek.<\/p>\n\n\n\n Ve o merkez, sadece co\u011frafi de\u011fil; B\u00fclent G\u00fcr\u00e7am <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Evet sevgili okurlar, Kafkas co\u011frafyas\u0131 hem Orta Do\u011fu projelerinin hem de \u00c7in\u2013Avrupa \u0130pek Yolu g\u00fczerg\u00e2h\u0131n\u0131n en \u00f6nemli ayaklar\u0131ndan biridir. Bu alan\u0131 kontrol alt\u0131nda tutmak, tarih boyunca b\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7lerin \u00f6ncelikli hedeflerinden biri olmu\u015ftur. Nitekim bizler, bu m\u00fccadelenin en somut \u00f6rneklerinden biri olan T\u00fcrkmen\u00e7ay Anla\u015fmas\u0131 ile b\u00f6lgenin nas\u0131l payla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve kontrol alt\u0131na al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyoruz. G\u00fcn\u00fcm\u00fcze geldi\u011fimizde ise, …<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":2480,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-2479","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-manset"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/boyukmillet.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2479","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/boyukmillet.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/boyukmillet.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/boyukmillet.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/boyukmillet.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2479"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/boyukmillet.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2479\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2482,"href":"https:\/\/boyukmillet.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2479\/revisions\/2482"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/boyukmillet.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2480"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/boyukmillet.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2479"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/boyukmillet.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2479"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/boyukmillet.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2479"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
Kafkasya\u2019n\u0131n merkezi Erivan m\u0131 olacak, yoksa Bak\u00fc m\u00fc?<\/p>\n\n\n\n
ama g\u00fc\u00e7 dengeleri o masan\u0131n nerede kurulaca\u011f\u0131n\u0131 belirler.<\/p>\n\n\n\n
ekonomik, siyasi ve stratejik a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 olan bir merkez olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n